Louis Andriessen – De Toren

Louis Andriessen (1939 – 2021) was een Nederlandse componist, pianist en docent. Hij wordt gezien als de meest invloedrijke Nederlandse componist van zijn generatie en was één van de oprichters van de Haagse School. Andriessen was tevens medeoprichter van de Studio voor Elektro-Instrumentale Muziek (STEIM) in Amsterdam. Wat hij beschouwde als het conservatisme van een groot deel van de hedendaagse Nederlandse muziekscene bracht hem er al snel toe een radicaal alternatieve muzikale esthetiek te ontwikkelen.

Geleidelijk ontwikkelt zijn muziek zich tot een combinatie van invloeden uit jazz, Amerikaans minimalisme (Terry Riley en Steve Reich), en de muziek van Igor Stravinsky en Claude Vivier, met minimalistisch geïnspireerde polyritmes, lyrische melodische fragmenten en overwegend consonante harmonieën die worden verstoord door geconcentreerde dissonantie. Tegen de 21e eeuw werd hij algemeen beschouwd als Europa’s belangrijkste minimalistische componist.

In 1969 maakte Andriessen deel uit van een groep demonstranten tijdens een concert van het Koninklijk Concertgebouw Orkest. Ze verstoorden het concert met notenkrakers en fietstoeters en deelden pamfletten uit over de erbarmelijke vertegenwoordiging van Nederlandse nieuwe muziek in het programma van het orkest. Het jaar daarop kregen hij en de andere “Notenkrakers” een gevangenisstraf van een week, maar hun protest leidde tot sociale hervormingen in de Nederlandse muziekwereld.

Tijdens Perifest wordt Louis Andriessen’s stuk ‘De Toren’ gespeeld door stadsbeiaardier Bauke Reitsma op het carillon van de Lebuinustoren. De vele repeterende tonen in deze minimal compositie, die Louis Andriessen oorspronkelijk schreef voor het carillon van de Domtoren in Utrecht, verwijzen naar de functie van het klokkenspel van kerktorens om de tijd aan te geven. Andriessen: “mijn vader nam mij als kind na de oorlog mee naar de Domtoren om naar de luidklokken te luisteren. Dat was een van de sterkste muzikale ervaringen uit mijn vroege jeugd”.