Barbara Debeuckelaere – ‘Om/Mother
Terwijl de ogen van de voelende wereld zijn gericht op de gruwel en onverminderde genocide in Gaza en de bombardementen in Zuid-Libanon, blijft ook in de Westelijke Jordaanoever de vernietiging van het Palestijnse samenlevingsweefsel in volle gang. ‘OM ( أُمّ , moeder) is een participatief fotoproject, gemaakt door alle vrouwen en meisjes van 8 families in Tel Rumeida, Hebron, één van de meest explosieve plekken op de Westelijke Jordaanoever, en dat samen met de Vlaamse fotografe Barbara Debeuckelaere.
Hebron en specifiek Tel Rumeida -gelegen in H2, het deel van Hebron onder Israelisch militair bestuur- is een soort microkosmos van de Westelijke Jordaanoever, waar de meest radicale kolonisten wonen. Zwaar fysiek en verbaal geweld tegen de Palestijnse bevolking zijn er schering en inslag, worden niet bestraft en doet vele Palestijnen wegtrekken. Een derde van de huizen staat leeg. Er zijn geen diensten, geen winkels, er is geen medische zorg. Toch blijven families er wonen. Door een liefdevol thuis te creëren en te blijven in dit toxische klimaat, plegen de families zo hun ultieme daad van verzet. Blijven. Ondanks de bezetting, de checkpoints, de pesterijen, het geweld, de dreiging, de vernederingen.
Met kleine analoge toestellen hebben bijna 50 vrouwen in september 2023, vlak voor het geweld losbrak in Gaza, beelden genomen van hun omgeving en huizen. De camera is zowat het belangrijkste wapen voor de Palestijnen, om aan de buitenwereld te tonen wat er gebeurt. De vrouwen werkten volledig analoog, precies omdat het analoge, het onscherpe, de diepe kleuren, de lichtvlekken en de fouten eerder verwijzen naar emotie, gebrek aan controle, de warrige sfeer van een warm thuis. In zijn tekst voor het boek ‘Om/Mother, noemt Adam Broomberg de reeks een ‘benevolent whisper’ tegen de agressie van de bezetting. ‘Om is een collectief werk, het is een werk van liefde en weerstand.
Het boek ‘Om/Mother is uitgegeven door The Eriskay Connection (NL) en stond op de shortlists van de internationale fotofestivals zoals Paris Photo en Aperture en Rencontres d’Arles. In april 2025 werd ‘Om/Mother in Bethlehem op de Westelijke Jordaanoever tentoongesteld, in Wonder Cabinet, op 30 km van Tel Rumeida, zodat de vrouwen van Tel Rumeida hun eigen beelden aan de muur hebben kunnen zien. De voorbije jaren zijn vier van de Palestijnse fotografen naar België gereisd voor een boekpresentatie of tentoonstelling. Er waren onder meer tentoonstellingen in Antwerpen (FOMU), Bologna (Spazio Labo) en Berlijn (AWC) en tal van lezingen en events.
De screening tijdens Perifest laat een slideshow zien met beelden uit het ‘Om/Mother archief 2023–2024, gecombineerd met een soundscape van geluidskunstenaar Julio César Palacio, die opnamen bevat uit Tel Rumeida, gemaakt door ‘Om Abdul, ‘Om Muntasser, Kawthar, Julio César Palacio, en Barbara Debeuckelaere. Daarnaast is ook de korte film ‘Focus on the Good’ te zien, waarin de bluswerkzaamheden bij een brandende olijfboom te zien zijn. Israëlische kolonisten steken regelmatig de inheemse, oude olijfbomen in Tel Rumeida in brand. Sinds 1967 zijn in totaal 800.000 olijfbomen op de Westelijke Jordaanoever vernietigd door Israël en Israëlische kolonisten. Eenmaal in brand gestoken, is een olijfboom vrijwel niet meer te redden.
‘Om/Mother is een duurzaam project, waarbij de auteurswinsten van het boek, eventuele fees bij lezingen of tentoonstellingen en verkoop van prints terugvloeien naar de gemeenschap in Tel Rumeida (ook de fee voor deze screening tijdens Perifest). Op dit moment worden in de huizen van de participerende families renovaties uitgevoerd met de winst van dit project. Het gaat om concrete dingen als nieuwe watertanks of zonnepanelen of om de vervanging van de douche of koelkast. Israel hield de Westelijke Jordaanoever altijd al in een economische wurggreep maar dat is sinds de Gaza-genocide nog veel erger geworden.
Lees hier meer over hoe de foto’s tot stand kwamen. Het boek ‘Om/Mother (tweede druk) is uitverkocht, maar voor wie wil steunen, de prints zijn nog steeds te koop.